كروسينسكى ( مترجم : مهراب اميرى )

195

ده سفرنامه ( فارسى )

مردم محله و نوع معاملات و دادوستدهائى كه در حوزه عمليات او اتفاق مىافتد آگاهى بهمرساند و سود اين عمل نه تنها به نفع حاكم خواهد بود بلكه سكنه محل نيز از آن متمتع خواهند شد چرا كه اگر به‌طور ناگهانى شهر به وسيله يك قواى اشغالگر تحت محاصره و تهديد قرار گيرد در اين صورت كدخدا به حاكم اطلاع خواهد داد كه تا چه تعدادى نيرو مىتواند بسيج و آماده نبرد نمايد و يا چه مبلغى پول قادر خواهد بود تهيه و تدارك نمايد . كدخدا بايستى برحسب وظيفه بنا به توانايى و قدرت هر خانواده احتياجات ضرورى زمان جنگ را تدارك ببيند و معمولا سكنه نيز از اين بابت بسيار راضى و خوشحالند چرا كه اگر در اين مورد تعلل ورزند با خطراتى مواجه خواهند شد و دستجات چپاول‌گر به شيوه هر فاتح ستمگرى خانه و كاشانه آنها را مورد تجاوز قرار خواهد داد . در حكومت‌هاى استبدادى صلاح است كه مدافعين شهر به جاى اينكه كار را به جائى بكشانند كه سكنه مورد غارت و چپاول قرار گيرند اجازه دهند كه شهر را تسليم فاتح مهاجم نمايند تا از اين رهگذر سكنه از دستبرد و تهاجم قشون متجاوز در امان بماند و با اين ترتيب تلفات و ضايعات آن در رويدادهاى مشابه اروپا كمتر خواهد بود . در هنگامى كه يك حاكم ستمگر بيش از اندازه به سكنه تعدى و اجحاف نمايد اهالى طى شكوائيه‌اى به شاه از وى شكايت مىنمايند و در اين صورت به ندرت ديده مىشود شاه نسبت به دادخواهى آنها بىتوجهى نشان دهد . كدخدايان معمولا مدافع و پشتيبان طبقه ضعيف و كم‌بضاعت هستند و چنانچه اهالى با همسايگان و محله‌هاى مجاور خود اختلافات جزئى پيدا نمايند كدخدا سعى مىكند كه نقطه‌نظرهاى آنان را